رستگاران ماه رمضان

خدا را بي نهايت شاكريم كه از خزانه ي موهبت و الطاف بي كران خود بر ما منت نهاد تا دگرباره بتوانيم اين ماه پر بركت و پر فضيلت را درك نماييم؛ ماهي كه

ماهي كه خداوند متعال در شأن آن مي فرمايد: «شهر رمضان الذي انزل فيه القرآن هدي لناس و بينات من الهدي و الفرقان...» (ماه رمضان (ماهي است) كه در آن براي راهنمايي مردم و بيان راه روشن و هدايت و جدا ساختن حق از باطل ، قرآن نازل شده است.) و در ادامه آيه مي فرمايد: «فمن شهد منكم الشهر فليصمه...» (پس هر كه اين ماه را دريابد، بايد كه در آن روزه بدارد.) اين قسمت از آيه نيز تأكيد بر وجوب روزه، در اين ماه دارد ولي با اين وجود، مريضان و مسافران را (بر اساس احكامي كه در شرع مقدس موجود است) از اين امر عظيم مستثنا دانسته و روزه داري را از آنان ساقط مي نمايد و اين امر واجب را در هنگام سلامتي و فراغت از سفر بر آنان واجب نموده تا كاستي هاي خود را جبران نمايند؛ «و من كان منكم مريضا ً او علي سفر فعدة من ايام اخر» (وهر كس كه بيمار يا در سفر باشد به همان تعداد از روزهاي ديگر روزه بگيرد.) و دليل اين امر را سهل و آسان گرفتن پرورگار بر بندگانس مي خواند، به طوري كه در ادامه آيه مي فرمايد: «يريد الله بكم اليسر ولا يريد بكم العسر...» (خداوند براي شما آساني و راحتي مي خواهد و خواهان سختي براي شما نيست.) و بندگان خويش را امر به تكميل كسري روزه هايشان مي نمايد؛ «ولتكملو العده...» (و بايد كه آن شمار (يعني روزه هايي كه به علت هاي ذكر شده نگرفته ايد) را تكميل كنيد.) و در ادامه مي فرمايد: ««ولتكبروالله علي ما هديكم و لعلكم تشكرون» (و خدا را بدان سبب كه راهنمايي تان كرده است، به بزرگي ياد كنيد و باشد كه سپاسگزار باشيد.) (1)
ما بايد اين ماه را بيش از پيش قدر دانسته و از آن كمال استفاده را نماييم، چرا كه اين ماه، ماه بسيار پر فضيلتي است و با ماه هاي ديگر قابل مقايسه نيست، چنانچه رسول گرامي اسلام فرمودند: «لما حضر شهر رمضان سبحان الله! ماذا تستقبلون؟! و ماذا يستقبلكم؟! قالها ثلاث مرات» (سبحان الله! به پيشواز عجب ماهي مي رويد؟! و عجب ماهي به شما روي مي آورد؟! و اين را سه بار تكرار فرمودند.) (2) و در جاي ديگر نيز فرمودند: «ان ابواب السماء تفتح في اول ليلة من شهر رمضان و لا تغلق الي آخر ليلة منه» (به درستي كه در نخستين شب ماه رمضان درب هاي آسمان گشوده مي شود و تا آخرين شب آن بسته نمي شود.) (3) از نشانه هاي عظمت اين ماه نسبت به ماه هاي ديگر همين بس كه در قرآن از آن به بزرگي ياد شده و اين ماه را ماه نزول قرآن مي خواند.
دليل ناميده شدن اين ماه به عنوان ماه رمضان
در اين رابطه اشاره مي نماييم به حديثي از رسول مكرم اسلام (ص) كه فرمودند: «انما سمي الرمضان لانه يرمض الذنوب» (رمضان بدين سبب رمضان ناميده شده است كه گناهان را مي سوزاند.) (4) با توجه به اين حديث درمي يابيم كه در ماه مبارك رمضان، گناهان بندگان آمرزيده شده و توبه آنان پذيرفته مي گردد، و مهم ترين دليل ناميده شدن اين ماه به عنوان ماه رمضان، به بيان رسول گرامي اسلام (ص) همانا آمرزيده شدن گناهان در اين ماه است. حال شايد در اينجا سؤالي در ذهن تداعي گردد كه مگر در ماه هاي ديگر، گناهان انسان آمرزيده نمي شود؟ كه در پاسخ بايد گفت بلي آمرزيده مي شود ولي در ماه مبارك رمضان كه ماه ميهماني خداوند است، به نحو افزون تر كه غير قابل وصف است توبه ها پذيرفته و گناهان آمرزيده مي شود. جنانچه پيامبر اعظم (ص) در مورد ارزش و برتري اين ماه فرمودند: «اگر بنده ارزش ماه (مبارك) رمضان را بداند، آرزو مي كند كه سراسر سال ، رمضان باشد.» (5) اين در حالي است كه آن حضرت، آن قدر بر حرمت و ارزش اين ماه تأكيد مي فرمودند كه هر عاقلي بايد در نگهداري حرمت اين ماه كوشيده و كوتاهي نورزد، به طوري كه پيامبر اعظم (ص) در حديثي ديگر فرمودند: «لا تقولوا رمضان بان رمضان اسم من اسماء الله تعالي و لكن قولوا شهر رمضان.» (نگوييد رمضان، چون رمضان يكي از نام هاي خداوند متعال است، بلكه بگوييد ماه رمضان.) (6)
سعي كنيم تا مي توانيم از اين ماه پر بركت غافل نشويم. هنگامي كه روايات متعددي را كه در شأن ماه مبارك رمضان وارد شده، بررسي نموده و در آن كمي تأمل نماييم، خواهيم ديد كه در اين روايات تأكيد بسياري بر اين امر شده است كه بندگان بايد سعي داشته باشند اين ماه را با همان غفلتي كه در ماه هاي گذشته به سر مي برده اند، سپري ننمايند، چرا كه اين ماه، ماهي است سرنوشت ساز كه غفلت از آن موجب شقاوت و بدبختي انسان مي گردد، چنانچه امام صادق (ع) در سفارش به فرزندانش در هنگام حلول ماه مبارك رمضان مي فرمودند: « فاجهدوا انفسكم فان فيه تقسم الارزاق تكتب الاجال و فيه يكتب وفد الله الذين يفدون اليه وفيه ليلة العمل فيها خير من العمل في الف شهر» (جان هاي خود را به تلاش و كوشش وا داريد، زيرا در اين ماه روزي ها قسمت و اجل ها نوشته مي شود و در آن نام هاي ميهمانان خدا كه بر او وارد مي شوند نوشته مي گردد، در اين ماه شبي هست كه عمل (عبادت) در آن از عمل (عبادت) هزار شب بهتر است.)
امير مؤمنان حضرت علي (ع) نيز فرمودند: «روزي رسول خدا (ص) براي ما خطبه اي ايراد كرد و فرمود: اي مردم! همانا ماه با بركت و رحمت و آمرزش به شما روي آورده است، اين ماه نزد خدا، بهترين ماه است و روزهايش بهترين روزها و شب هايش بهترين شب ها و ساعت هايش بهترين ساعات. در اين ماه شما به ميهماني خدا دعوت شده ايد و در زمره بهره مندان از كرامت خداوند قرار گرفته ايد، در اين ماه نفس هاي شما تسبيح خداست و خواب شما عبادت است و اعمال شما پذيرفته و دعايتان به اجابت مي رسد... من برخاستم و عرض كردم يا رسول الله! بهترين عمل در اين ماه چيست؟ پيامبر فرمودند: اي اباالحسن! بهترين عمل در اين ماه خويشتنداري از حرام هاي خداوند عزوجل است.»(8)
همه اين احاديث از عظمت و ارزش والاي اين ماه پر بركت حكايت دارد، لذا هر انساني بايد در اين ماه شعله هاي نفس سركش خود را فروكش نموده و در مقابل پروردگار خويش سر به خاك گذارده و همراه با پشيماني از اعمال گذشته و اشك ريزان، صداي «العفو» خود را به گوش آسمانيان و افلاكيان برساند و دل شيطان را با اين حركت خود به درد آورد تا شايد در اين ماه به سعادت و رستگاري دست يابد.
پي نوشت ها:
1- آيه 185 سوره بقره
2- بحار الانوار، ج 96 ، ص 347 ، حديث 13
3- همان، ص 346، حديث 12
4- كنز العمال، حديث 23688
5- بحار الانوار ج 96 ،ص 344، حديث 8
6- كنز العمال، ح 23743
7- بحار الانوار ج 6،ص 375 ، ح 63
8- امالي شيخ صدوق Scroll upScroll down

 

لینک کوتاه لینک کوتاه مطلب